درددل باخدا

خدایا! من بدهکارم به تو. بابت همه حقوق خدایی‌ات که ضایع کردم. و مگر نه این است که بدهکار باید گرو بسپارد؟ اینک، این جان من در گرو اعمال من است. چگونه فکّ رهن کنم؟
نویسنده: شکوری- شبکه تخصصی قرآن تبیان
استغفار
دارد به نیمه می‌رسد. همیشه همینطور است. دیر می‌آید و زود می‌رود. رجب را می‌گویم؛ ماهی که نام تو را یدک می‌کشد. ماهی که آمده تا لبریزم کند از عطر دعا و تمنای اجابت. و من اما غافلانه، سر در آخور روزمرگی‌های خویش دارم…
انگار یادم نیست چقدر به تو بدهکارم! بدهکارم به تو بابت تمام حقوق خدایی‌ات که ضایع کردم. ب
خچه اعمالم را ورانداز می‌کنم. پر شده است از تباهی و ندانم‌کاری. خوب پرکار بوده‌ام، حتی نگذاشته‌ام یک حق از حقوق تو، ادا شود!
از خجلت، سرم بالا نمی‌آید. مثل همیشه این جور وقت‌ها، پناه می‌برم به ساحل آرامش‌بخش کتاب عزیزت.
مصحف شریف را می‌گشایم و زبان مترنّم می‌کنم به گلواژه‌های کلامت:
کُلُّ امْرِئٍ بِمَا کَسَبَ رَهِینٌ(مدثر/۳۸)
هر کسی در رهان عمل خویش است.
رهن یعنی گرو. کسی باید گرو بسپارد که طلبی از او داشته باشند. اما اگر همه حقوق خدا را ادا کرده‌ باشی، آنو‌قت چه معنا می‌دهد گرو گذاشتن؟
آیه اطلاق دارد. در بدو امر، چنین می‌نماید که حتی خوبان و صاحبان عمل‌های پاک هم بدهکارند نسبت به خوبی‌هایشان. اما حسی در من می‌گوید چنین نیست. روی سخن در این شریفه، با خوبان نیست که اگر بود، پیامبر خدا هم بدهکار می‌شد.
مثل این است که گفته شود: هر کسی کاری کرد، باید بازداشت شود.
این سخن هم اطلاق دارد البته. اما قرینه‌های درون و بیرون کلام، می‌گوید حکم بازداشت رفته است روی خاطبان.
رهن یعنی گرو. کسی باید گرو بسپارد که طلبی از او داشته باشند. اما اگر همه حقوق خدا را ادا کرده‌ باشی، آنو‌قت چه معنا می‌دهد گرو گذاشتن؟
پس خطاب آیه، متوجه خوبان و آبروداران امت نیست. اینجا هم مثل خیلی وقت‌ها که درباره گنه‌کاران صحبت می‌کنی، شان نزول آیه منم.
آری، من بدهکارم به تو و مگر نه این است که بدهکار باید گرو بسپارد؟
گرو باید یک چیزی باشد که بیارزد. چیزی که بدهکار، هوای شانه خالی کردن به سرش نزند از دینی که بر گردنش هست.
گرو باید چیزی از جنس جان باشد و چه چیزی گرانبهاتر از جان؟
اینک، ای خدای ماه رجب! این جان من در گرو اعمال من است. چگونه فکّ رهن کنم؟
خدایا! گناهانم مرا به بند کشیده. این بند را چگونه بگسلم؟
و انگار کسی در گوشم زمزمه می‌کند: استغفار!
این ندای فرستاده‌ات هست که فرمود: جان‌های شما بر اثر گناهان در گرو اعمال شماست؛ با استغفار فکّ رهن کنید و خود را برهانید: «أیّها الناس! إنّ أنفسکم مرهونه بأعمالکم ففکّوها باستغفارکم».
هر چیزی فصل دارد و فصل استغفار هم، ماه رجب است، رجب را دریابیم.